Prepiho (prefix)

a-
ag-?|
ampa-
ampag-
ampang-
ampi-
ata-?
aw-?
ba-?
bi-?
bina-? (-ina-)
binu-? (-inu-)
bu-
din-? (-in)
gin-? (-in)
gina-? (-ina)
ginu-? (-inu)
i-
im-
ima-
imma-
in-
ina-?
ini-?
inma-?
inna-?
ipa-
ira-? (ra"repeat")
ka-
kapa-
kapangi-
kapi-
ki-
kina-
kinma-
kinumu-?
kipa-
kipan-?
ku-
kum-
lin-? (-in-)
lu-
luma-? (-um-)
ma-
mag-
magka-
magki-?
mai-
maika-
maipa-
maka-
makapa-
makapi-
makapag-
maki-
mam-
mama-? (repeat)
mampa-
mampag-
mampi-
man-
mang-
manga-
mangi
mangipa-
mangka-
manpa-
mapa-
mi-
na-
nag-
nagka-
nagki-
nagsi-
nai-
naipa-
naka-
nakapa-
nakapag-
naki-
nan-
nang-
nanga-
nangi-
napa-
ngina-
ngu-
ni-
niga-?
nipa-
pa-
pag-
paka-
paki-
pang-
pina-
ti-
tin-
ting-
tu-
u-

Supiho (suffix)
-adti?
-an
-en
-et?
-in?
-na?
-nan
-nen
-udtaw
-taw?
-wen
-wan
-yan
-yen

Inpigiri (infix)
-am-
-im-
-imm-
-in-
-inm-
-inum-?
-um-

Enklitik0s (enclitic)
-n
-y
-na?
-taw
-nay
-ng?
-yna
-ti
-wa? (ko ya = kwa)
-dti
-naet?
-nan
-naod
-tin
-kamo?
-ngko?
-nko?
-nra?
-nran?
-ntaw?
-nti?
-ntin?

Saritá Nin Linggo

sansinakban (sän·s·'näk·bän)
puon sakeb
ngbwt. Bolinao
sustantibo
1. say ngámin nin katandaan udino saray bubagay tan mangyadí itaw sa lulangit. sin sa núna-núnan kataranaan, si Dyos pinarsa na ngámin sa sansinakban.
2. say babon lutá, laluyna kunan saray tutawo. say katutuan a tandá ra sa sansinakban.
[Inglis: universe, whole world]

nisadyá (n·säd·'yä´)
puon sadyá
ngbwt. Bolinao
berbo
1. nakigaw´en (bubagay) para sa iyusar udino konsiderasyon: nisadyá nayay anted a surat para sa irgo na.
2. nakipangwá (kanen udino pákan) para sa panglutó udino mangan: abaw nakagawá nan nisadyá a kanen na.
[Inglis: prepared]

alsawen (äl·sä·'wn)
puon alsa
ngbwt. Kastilá [alzar]
berbo
1. ipababó sa atágay nin lugar: alsawen mayin pa sa babó nan aydan?
2. mangalap tan iyalis sa raruman lugar: no rabay mon iyalis in, alsawen mayna.
[Inglis: to lift]

mamasyar (mä·mäs·'yär)
puon pasyar
ngbwt. Bolinao
berbo
1. mako sa lugar nin kai et nakapamako tan nakipagadal undino nakipitandá: mako ko lí mamasyar itaw sa Amerika.
[Inglis: travel, explore]

• • • • • •

Sitin siksyon ipákit a sayay saritá sa lininggo-linggo. Kalapen yay puon nin saritá báyo ikalamó saray prepiho, supiho, inpigiri tan enklitiko ta maipikákit ya lí a estrukturan saritá nin Binubolinao.

Prepiho

Say litra udino parti nin saritá a ikalamó sa adapan nin saritá udino puon nin saritá. Sitin naikalamó (ampa-, ma-, na-) ket masilyan yay wanan saritá. Makit yay lista nin prepiho sa wiri nan sitin pahi.

Supiho

Say litra udino parti nin saritá a ikalamó sa duyo nin saritá udino puon nin saritá. Sitin naikalamó (-an, -en, -wen) ket masilyan yay wanan saritá. Makit yay lista nin prepiho sa wiri nan sitin pahi.

Inpigiri

Say litra udino parti nin saritá a ikalamó sa rarem nin saritá udino puon nin saritá. Sitin naikalamó (-am-, -in, -um) ket masilyan yay wanan saritá. Makit yay lista nin prepiho sa wiri nan sitin pahi.

Enklitikos

Say part nin saritá a ikalamó sa duyo (-taw, -nay, -dti) nin sayay saritá ta inpakianted yay balikas na. Barámo nin rwaray saritá nin ikalamó báyo sara nin mangwá nin sayan saritá. Makit yay lista nin prepiho sa wiri nan sitin pahi.